Ανασκόπηση εκπαιδεύσεων και προγραμμάτων για την ψυχική υγεία των φυλακισμένων γυναικών στην Ελλάδα

 

Η φροντίδα της ψυχικής υγείας των φυλακισμένων γυναικών στην Ελλάδα είναι ένα πολύ σημαντικό ζήτημα που δεν έχει αντιμετωπιστεί επαρκώς μέχρι σήμερα. Οι εκπαιδεύσεις είναι ελάχιστες και όπως φαίνεται δεν υπάρχουν συγκεκριμένα εγχειρίδια για τις διαδικασίες που πρέπει να εφαρμοστούν σχετικά με την ψυχική υγεία των γυναικών στις φυλακές.

Καθώς η ψυχική υγεία των γυναικών υπό κράτηση επιδεινώνεται, αυξάνεται η ανάγκη για ευαισθητοποίηση σχετικά με το ζήτημα, σε συνδυασμό με την πρακτική εφαρμογή συγκεκριμένων εκπαιδεύσεων και τη δημιουργία σχετικών εγχειριδίων.

Σε μελέτη στις φυλακές Κορυδαλλού, διαπιστώθηκε ότι η παροχή υγειονομικής περίθαλψης στις γυναίκες κρατούμενες δεν ήταν ικανοποιητική (Geitona & Milioni, 2016). Η ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης δεν ήταν επαρκής και επισημάνθηκε η ανάγκη για αποτελεσματικότερες παρεμβάσεις (Geitona & Milioni, 2016).

Επιπλέον, το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ψυχική Υγεία 2021- 2030 (το κείμενο οριστικοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2023) αναφέρει ότι οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας όσον αφορά στο σωφρονιστικό σύστημα δεν έχουν αναπτυχθεί στη χώρα και παρουσιάζονται σοβαρές ελλείψεις, κάτι που δείχνει ότι πρέπει να γίνουν πολλές κινήσεις ακόμα για να βελτιωθεί η παρούσα κατάσταση (Υπουργείο Υγείας, 2023, σσ. 96-105).

Ενώ οι βασικοί άξονες αναφορικά με την φροντίδα της υγείας και ακολούθως της ψυχικής υγείας των γυναικών κρατουμένων μπορούν να εξαχθούν με βάση τους κανόνες του εγχειριδίου των Ηνωμένων Εθνών (Bangkok rules) (United Nations, 2010), η εφαρμογή τους στον ελληνικό χώρο δεν παρουσιάζει προβλήματα. Παρά το γεγονός ότι οι αρμόδιες αρχές είναι ενήμερες και ευαισθητοποιημένες προς τα ειδικά ζητήματα που αφορούν στις γυναίκες κρατούμενες, το σωφρονιστικό σύστημα δεν είναι δομημένο με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι σε θέση να ανταπεξέλθει σε αυτά και χρειάζεται ριζική αναπροσαρμογή (Solano Bárcenas, 2017).

Η έρευνα σχετικά με την εφαρμογή των ως άνω κανόνων έδειξε ότι στην Ελλάδα υπάρχει αυξημένο ρίσκο έμφυλης βίας κατά των γυναικών που είναι προσφύγισσες, μετανάστριες ή αναζητούν άσυλο (Van Hout et al., 2023). Αναφορικά με την φροντίδα της ψυχικής υγείας των γυναικών στην Ελλάδα, υπάρχει η Εταιρεία Ψυχικής Υγείας της Γυναίκας, μια μη κερδοσκοπική οργάνωση με βασικό της αντικείμενο την προώθηση της ψυχικής υγείας των γυναικών με οπιονδήποτε τρόπο (βλ.: http://www.wmha.gr/). Εντούτοις, στον ιστότοπό της μπορεί
να βρει κανείς λίγες συγκεκριμένες πληροφορίες αναφορικά με το έργο της, ενώ το αντίστοιχο εκπαιδευτικό υλικό είναι μονάχα μια συλλογή από άρθρα και βιβλία για την ψυχική υγεία.

Για βοήθεια στην επανένταξη στην κοινωνία των γυναικών που βρέθηκαν στην φυλακή, υπάρχει το Δίκτυο Στήριξης Φυλακισμένων & Αποφυλακισμένων Γυναικών με ποικίλες σχετικές δράσεις (βλ.: https://diktiostiriksis.gr/). Ωστόσο, δεν καταφέραμε να βρούμε κάπου ένα ελληνικό εγχειρίδιο σχετικά με την ψυχική υγεία των γυναικών στις φυλακές.

Η σχετική αναζήτηση στο διαδίκτυο και την πλατφόρμα Google Scholar δεν έδωσε κανένα σχετικό αποτέλεσμα, ενώ η αναζήτηση προγραμμάτων και εκπαιδεύσεων για την ψυχική υγεία των φυλακισμένων γυναικών στην Ελλάδα έδωσε ως αποτέλεσμα μόνο την έρευνα του 2016 που παρατέθηκε στην αρχή και παραλλαγές της από την ίδια συγγραφέα, μια έρευνα που μιλά γενικά για την υγειονομική περίθαλψη των γυναικών κρατουμένων στην Ελλάδα με μελέτη περίπτωσης τις φυλακές του Κορυδαλλού. Είναι απαραίτητο να γίνουν περισσότερες μελέτες υπό το πρίσμα του έμφυλου σε ζητήματα ψυχικής υγείας των κρατουμένων στον ελληνικό χώρο.

Μοιράσου αυτό το άρθρο

στα αγαπημένα σου social media